Een tropenrooster lost het echte probleem niet op

Schoolgebouwen krijgen meer hitte te verduren

Dat probleem ontstaat niet pas op een warme schooldag. Door klimaatverandering krijgen gebouwen vaker te maken met hogere temperaturen en langere periodes van hitte. TNO wijst er in onderzoek van eerder dit jaar op dat hittestress in de gebouwde omgeving toeneemt en gevolgen heeft voor comfort, gezondheid, welzijn en productiviteit. Ook scholen krijgen met die werkelijkheid te maken.

“Een tropenrooster maakt vooral zichtbaar wat er in het gebouw gebeurt”, zegt Corné. “Als kinderen eerder naar huis moeten omdat het binnen te warm wordt, is dat natuurlijk een praktische oplossing voor die dag. Maar het laat ook zien dat het gebouw moeite heeft om mee te bewegen met hogere temperaturen. Dan moet je kijken naar ventilatie, koeling, zoninstraling, onderhoud en de manier waarop installaties worden gebruikt. Dat hoort bij renovatie, onderhoud en nieuwbouw gewoon aan de voorkant op tafel.”

Binnenklimaat raakt direct aan goed onderwijs

Bij hitte in scholen gaat de aandacht al snel naar koeling. Logisch, maar een gezond binnenklimaat vraagt om meer. Ventilatie, luchtkwaliteit, zoninstraling en goed ingeregelde installaties bepalen samen of een lokaal prettig en gezond blijft om in te leren en te werken.

Onderzoeken, waaronder van de Universiteit van Maastricht, laten zien dat leerlingen slechter presteren in lokale met een verhoogd  CO₂-niveau. Daarmee is binnenklimaat geen luxe of extra comfort, maar een randvoorwaarde voor goed onderwijs.

Begin bij wat het gebouw al kan

Wanneer de temperatuur stijgt, wordt vaak als eerste gedacht aan airconditioning. Volgens Corné is het verbeteren van het binnenklimaat echter breder dan één technische maatregel. “Bij renovatie of nieuwbouw moet klimaatbeheersing en thermisch comfort onderdeel zijn van het ontwerp. Niet als optie, maar als uitgangspunt.”
Veel scholen kunnen namelijk al stappen zetten met bestaande installaties. Ventilatiesystemen kunnen bijvoorbeeld worden ingezet voor nachtkoeling en moderne installaties zijn vaak, met beperkte aanpassingen, geschikt om naast verwarmen ook te koelen. Ook onderhoud, monitoring en goed beheer maken een groot verschil. Een installatie levert pas comfort op wanneer die goed is afgestemd op het gebruik van het gebouw en op de verschillende seizoenen. Goed nieuws daarbij: er zijn diverse subsidies beschikbaar waarmee scholen gerichte stappen kunnen zetten om het binnenklimaat te verbeteren, ook als budgetten beperkt zijn.
“Het begint bij goed kijken naar wat er al is”, zegt Corné. “In scholen en ander maatschappelijk vastgoed zijn installaties jarenlang vooral ingericht op wat op dat moment nodig was. Nu vragen hogere temperaturen en veranderend gebruik iets anders. Dan hoef je niet meteen alles te vervangen, maar je moet wel opnieuw kijken of het gebouw nog doet wat ervan gevraagd wordt.”

Maak binnenklimaat onderdeel van onderhoud en renovatie

Een gezond binnenklimaat vraagt daarom om meer dan reageren op warme dagen. Schoolbesturen en gemeenten kunnen binnenklimaat structureel meenemen in onderhoudsplannen, renovaties, verduurzaming en nieuwbouw. Als vast onderdeel van een gebouw dat gezond, comfortabel en goed bruikbaar moet blijven.
Corné: “Gemeenten en schoolbesturen maken keuzes voor de lange termijn. Juist daarom is het belangrijk om comfort, ventilatie en klimaatbeheersing vroeg mee te nemen. Zeker als budgetten onder druk staan, wil je voorkomen dat er later alsnog maatregelen nodig zijn omdat een gebouw in warme periodes onvoldoende presteert.”
Een tropenrooster kan op een warme dag helpen. Maar de structurele vraag is hoe scholen ervoor zorgen dat onderwijs ook tijdens warme periodes goed kan doorgaan. Dat begint bij gebouwen die passen bij de omstandigheden van nu én voorbereid zijn op wat nog komt.