100.000 woningen halen we alleen als netcapaciteit vanaf het begin meedoet

De urgentie neemt toe

Nieuwe woonwijken vragen steeds meer elektriciteit. Voor warmtepompen, laadpunten, ventilatie, koeling en dagelijks gebruik. Tegelijkertijd is de netcapaciteit op veel plekken beperkt. Daarmee bepaalt beschikbare capaciteit steeds vaker of woningbouwplannen haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn.

Vanaf 1 juli is die druk nog groter geworden. In congestiegebieden krijgen woningbouwprojecten minder vanzelfsprekend ruimte op het stroomnet. Aanvragen voor nieuwe aansluitingen of verzwaringen lopen daardoor sneller vast. Netverzwaring lijkt dan al gauw de enige route, terwijl de sector juist breder moet kijken.

“Ik maak me daar oprecht zorgen over”, zegt Babette. “Als we het netcongestieprobleem niet oplossen, halen we die 100.000 woningen simpelweg niet. We rijden op een muur af, terwijl er meer mogelijk is dan wachten tot het net wordt uitgebreid. Dan moeten we netcapaciteit wel vanaf het begin meenemen in de manier waarop we een wijk ontwerpen.”

Van losse belangen naar één keten

Omdat er technisch al veel kan, verschuift de grootste uitdaging naar de organisatie eromheen. Gemeenten, provincies, netbeheerders, ontwikkelaars, corporaties en bouwpartijen werken aan dezelfde woningbouwopgave, maar nog te vaak vanuit hun eigen deel van het proces. Daardoor komen keuzes over gebiedsontwikkeling, netcapaciteit, haalbaarheid en techniek pas laat bij elkaar.

“100.000 woningen per jaar is een mooie ambitie”, zegt Babette. “Maar die ambitie maken we alleen waar als alle partijen écht samen optrekken. Niet ieder voor zich, maar als één keten.”

Daarom hoort energie vanaf de eerste schets bij gebiedsontwikkeling. Juist wanneer keuzes over verkaveling, woningtypes, mobiliteit, openbare ruimte en duurzaamheid nog open liggen, kun je het energiesysteem van een wijk slim mee ontwerpen.

Installateur aan de voorkant betrekken

Juist omdat techniek, regelgeving en organisatie zo sterk met elkaar samenhangen, verandert ook de rol van de installateur. Techniek komt niet pas in beeld nadat een wijk is ontworpen, maar hoort vanaf het begin aan tafel. Wie netcapaciteit serieus neemt, kijkt direct naar de samenhang tussen woningen, warmtepompen, zonnepanelen, laadinfra, batterijen, software, inregeling en netaansluiting. “Als totaalinstallateur kijken we naar dat geheel”, legt Babette uit. “Door die samenhang vroeg te organiseren, voorkom je vertraging later in het proces.”

De woningbouwambitie blijft haalbaar, zolang netcongestie wordt behandeld als onderdeel van de woningbouwopgave. Babette: “Ik geloof oprecht dat we 100.000 woningen kunnen bouwen. Maar dan moeten alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen. Technisch is het mogelijk. Maar de vraag is of we als samenleving de keuzes durven maken die daarvoor nodig zijn.